Nie zaleca się pływania w soczewkach kontaktowych. Woda z basenu, jeziora, morza, jacuzzi, a nawet kranu nie jest sterylna i może przenosić drobnoustroje na powierzchnię soczewki. To zwiększa ryzyko podrażnienia oraz poważnego zakażenia rogówki, w tym wywołanego przez Acanthamoeba.
Dlaczego woda i soczewki to złe połączenie?
Soczewka kontaktowa przylega bezpośrednio do oka i może zatrzymywać zanieczyszczenia znajdujące się w wodzie. Bakterie, pasożyty, chlor, sól, piasek oraz inne cząsteczki mogą dostać się pod soczewkę albo osadzić się na jej powierzchni. W takich warunkach rośnie ryzyko podrażnienia i zapalenia rogówki.
Szczególnie niebezpieczny jest pierwotniak Acanthamoeba, który może wywołać pełzakowe zapalenie rogówki. To zakażenie bywa trudne i długotrwałe w leczeniu, a opóźnienie konsultacji może prowadzić do trwałego pogorszenia widzenia. Zagrożenie dotyczy także wody z kranu, dlatego soczewek ani pojemnika nie wolno płukać lub przechowywać w wodzie.
Kontakt z wodą może też zmienić właściwości soczewki. Materiał może stwardnieć, odkształcić się lub przylgnąć nierównomiernie do rogówki. W efekcie zdjęcie soczewki staje się trudniejsze, a pocieranie oka może uszkodzić jego powierzchnię.
Po kontakcie z wodą zwróć uwagę na następujące objawy:
- pieczenie, kłucie lub wyraźne podrażnienie oka,
- zaczerwienienie i łzawienie,
- uczucie ciała obcego albo piasku pod powieką,
- zamglone lub pogorszone widzenie,
- światłowstręt albo ból oka.
Silny ból, światłowstręt, pogorszenie widzenia lub utrzymujące się zaczerwienienie wymagają szybkiej konsultacji okulistycznej. Nie zakładaj ponownie soczewek na podrażnione oko.
Czy rodzaj wody ma znaczenie?
Każdy akwen niesie inne zagrożenia, ale żaden nie sprawia, że pływanie w soczewkach staje się bezpieczne.
| Akwen | Główne zagrożenie | Poziom ryzyka |
|---|---|---|
| Basen | Chlor, drobnoustroje i podrażnienie powierzchni oka | Istotny |
| Jezioro | Bakterie, pasożyty i inne zanieczyszczenia | Wysoki |
| Morze | Sól, piasek i możliwość mikrourazów | Istotny |
| Jacuzzi | Ciepła woda, drobnoustroje i substancje chemiczne | Istotny |
Chlor nie dezynfekuje soczewki w sposób, który czyni ją bezpieczną dla oka. Z kolei naturalna woda może zawierać mikroorganizmy niewidoczne gołym okiem. Z tego samego powodu soczewki należy zdejmować przed prysznicem, kąpielą i myciem twarzy.
Jak ograniczyć ryzyko, jeśli soczewki zetknęły się z wodą?
Najbezpieczniej zdjąć soczewki przed wejściem do wody. Jeśli jednak doszło do kontaktu albo wyjątkowo nie możesz ich wcześniej usunąć, postępuj w tej kolejności:
- Załóż szczelne okularki pływackie – powinny dobrze przylegać do twarzy i ograniczać dopływ wody do oczu. Nie zapewniają jednak stuprocentowej ochrony.
- Wybierz soczewki jednodniowe – są rozsądniejszą opcją awaryjną niż soczewki wielokrotnego użytku, ponieważ po wyjściu z wody można je zdjąć i wyrzucić.
- Po wyjściu z wody umyj i osusz ręce – dopiero wtedy dotykaj oczu lub soczewek.
- Zdejmij soczewki natychmiast po pływaniu – jednodniowe wyrzuć, a wielorazowe oczyść i zdezynfekuj wyłącznie zgodnie z instrukcją przeznaczonego do nich płynu.
- Przepłucz oczy solą fizjologiczną – może pomóc usunąć część zanieczyszczeń, ale nie zastępuje konsultacji, jeśli pojawią się objawy.
Soczewek nie płucz wodą z kranu. W przypadku soczewek wielorazowych sól fizjologiczna nie zastępuje płynu pielęgnacyjnego, ponieważ nie dezynfekuje i nie usuwa wszystkich osadów. Nie zakładaj ponownie soczewek, jeśli oko jest czerwone, bolesne lub widzenie stało się niewyraźne.
Co zamiast soczewek na basen lub do morza?
Bezpieczniejsze rozwiązania ograniczają albo całkowicie eliminują kontakt soczewki z wodą:
- okulary pływackie z korekcją,
- zdjęcie soczewek przed wejściem do wody i założenie ich dopiero po pływaniu,
- pływanie bez korekcji, jeśli pozwala to bezpiecznie poruszać się w danym miejscu.
Soczewki jednodniowe nie są przeznaczone do pływania, ale w sytuacji przypadkowego kontaktu z wodą są łatwiejsze do bezpiecznego usunięcia niż soczewki miesięczne. Najlepszą ochroną pozostaje rezygnacja z soczewek na czas pływania i zastosowanie okularów pływackich z korekcją.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i ma charakter wyłącznie informacyjny. W przypadku bólu oka, światłowstrętu, pogorszenia widzenia lub utrzymującego się zaczerwienienia skontaktuj się z okulistą.
